De kracht van een organisatie

weblogannemiekekleinDoor de crisis zijn de meeste bedrijven enorm gefocust op verandering en vernieuwing. Ook bij Tauw proberen we ons versneld aan te passen aan de realiteit. We noemen dat: ‘BeterTauw’. Dat roept al gauw de vraag op of wat er was en wie er al lang bij de club hoort het wel goed heeft gedaan. Is het de tijd voor de grote afrekening met het verleden.

Toen Henk Kamp Minister van VROM werd maakte hij kennis met zijn duizenden ambtenaren met de legendarische woorden: ‘Dames en Heren, U staat voor de continuïteit en ik sta voor de verandering. En wij houden elkaar in balans’. Nu ervaar ik dat ook. Tauw kan niet beter worden zonder respect voor het verleden en de mensen die het bedrijf gebouwd hebben. Tauw kan ook niet beter worden als er te weinig veranderkracht is.

Ik ben een veranderaar. Ik heb passie voor het continue aanpassen en verbeteren van de organisatie of het werkveld waar ik me aan verbonden heb. Ik ben zeer gecommitteerd maar heb een loopbaan van wisselingen.

Ik ontmoet nu veel mensen die 25 of zelfs 40 jaar bij Tauw werken. De oudgedienden die de historie kennen en hebben gemaakt. Mensen die graag bij Tauw willen horen. Dragers van de bedrijfscultuur. Als in een huwelijk. Zij hebben voor Tauw gekozen en doorstaan dieptepunten en genieten van de hoogtepunten. Zonder die mensen zou Tauw geen vitaliteit hebben om het verleden en heden te verbinden met de toekomst. Dan zou er geen balans zijn tussen veranderkracht en continuïteit.

Ik heb misschien vroeger wel eens gedacht dat mensen die niet veranderen dat uit angst of onzekerheid niet deden. Nu denk ik daar anders over: het zijn mensen die niet veranderen omdat blijven méérwaarde heeft.

Vrouwen-zaken

female symbolVorige week werd Manon Leijten benoemd tot secretaris-generaal van Financiën. Samen met Renée Jones (SG buitenlandse zaken), Kajsa Ollengren (SG ministerie van Algemene Zaken) en Laura van Geest (directeur CPB) is de macht in Den Haag in korte tijd significant verschoven van mannen naar vrouwen. Daarbij vergeleken is de invloed van vrouwen in het Nederlands bedrijfsleven nog een zwakke reflectie.
Diversiteitsbeleid is lange tijd met de grootst mogelijke scepsis ontvangen. We moesten toch zeker geen mensen selecteren op grond van ‘sekse’? Kwaliteit van de kandidaat telt.
Mijn overtuiging is dat zonder de expliciete aandacht voor diversiteit in achtergrond: opleiding, sekse, geaardheid, herkomst, mensen toch geneigd zijn om hun gelijken te selecteren. In de rijksdienst is dat 15 jaar geleden doorbroken, en nu doorbreken topvrouwen daadwerkelijk de mannelijke hegemonie.

Niemand die zal zeggen dat Manon, Renée, Kajsa en Laura geen kwaliteit hebben!
Wat was er voor nodig bij het Rijk. Doelstellingen. Toewijding. En mannen die het gewoon deden. Wim Kuijken bijvoorbeeld. Als SG Algemene Zaken verjongde en feminiseerde hij het ambt van raadadviseur. Ook stuurde hij bewust op diversiteit in de bestuursraad van Verkeer en Waterstaat.
Wim heeft de Hans Dijkstalprijs voor zijn rol in de rijksdienst al gewonnen. Jammer dat hij toen niet geroemd is voor zijn baanbrekende rol in de doorbraak van vrouwen in de rijksdienst. Hierbij dus, met enige vertraging, alsnog!

Afscheid nemen

ruimtevoorderivier_bewerkt-1Deze week vierden we het afscheid van Ingwer de Boer: de drijvende kracht en stabiele factor bij de programmadirectie Ruimte voor de Rivier. Het was een mooie bijeenkomst waar duidelijk is dat het programma heel veel fans heeft en dat het in dit land heel goed mogelijk is om samenwerking tussen overheden, tussen overheid en markt, tussen burgers en de overheid tot stand te brengen.
Bijna 20 jaar na de overstromingen in 1993/1995 hebben we de veiligheid voor miljoenen inwoners verbeterd. De magie van het programma is wat mij betreft gelegen in de bijzondere koppeling van veiligheids- en kwaliteitsdoelstellingen. En in een consequente en consistent communicatiebeleid. Steeds meer ontdekken we dat bij leiderschap het gaat om de verbinding van het waarom met het wat en het hoe. Veel weerstand tegen veranderingen heeft te maken met onbekendheid met of onbegrip over het waarom. En dat heeft het programma Ruimte voor de Rivier, en Ingwer de Boer in het bijzonder, heel erg goed gedaan. Ik ben er trots op dat ik een deel van deze ‘community of practise’ ben.

Vrij zijn.

Bird godwitHet waait hard, de zon en de wolken schieten met grote snelheid door de lucht. Ik sta stil. Ik haal dieper adem dan anders. Ik ben vrij. Ik bedoel: ik heb vakantie. Ik ben op mijn geliefde eiland Terschelling: de plek waar ik een deel van mijn hart verloren ben. Waar ik naar terugkeer om heel te zijn. Waarom zeg ik eigenlijk dat ik ‘vrij ben’ als ik niet werk? Alsof werk en vrijheid niet bij elkaar horen. Natuurlijk is het even niet geleefd worden door een boordevolle agenda een gevoel van vrijheid. Geeft het ruimte in mijn hoofd om te mijmeren en te denken over zaken die door de actualiteit en de urgentie geen voorrang kregen. Natuurlijk is het heerlijk om niet gewekt te worden door een wekker, maar door het zonlicht, de geluiden van meeuwen of grutto’s die doordringen tot de slaapkamer. Natuurlijk is het heerlijk om de ochtendkrant pas om 12 uur te kunnen halen omdat de vrachtboot niet eerder komt. Maar werk is geen synoniem voor ‘onvrijheid’. Ik werk met toewijding en gedrevenheid. Ooit zei iemand: jij bent heel erg ambitieus. Ik vond dat toen niet leuk, een soort beschuldiging alsof ik vooral met mijn eigen loopbaan bezig was. Maar ik ben het wel: ik leg heel veel ambitie in alles wat ik doe. Ik wil het graag zo goed doen als ik kan. Het beste van mezelf geven. Dat doe ik uit vrije wil en met overtuiging. Misschien is het die intensiteit en die toewijding die ik regelmatig moet afwisselen met ‘nu even niet ambitieus zijn’. Nu even niet door het hoepeltje of over de lat springen. Gewoon kop in de wind, in de zon, vrij zijn…..

Bezuinigingen op maatschappelijke organisaties: terecht of kapitaalvernietiging?

blogannemiekebezuinigingenMinister Ploumen heeft haar beleid bekend gemaakt en aangegeven hoe zij de bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking gaat vormgeven. Het maatschappelijk middenveld in Nederland wordt zwaar getroffen. De NGO’s raken vanaf 2015 meer dan 50% van hun overheidssubsidie kwijt.
Er was een tijd dat de overheid het belangrijk vond dat er een zekere organisatiegraad plaatsvond rond de stem en betrokkenheid van burgers bij belangrijke thema’s. VROM subsidieerde doelbewust zijn eigen tegenstem via milieuorganisaties. Onder het motto: hoe meer de burger bewust en betrokken is bij het beleid, hoe beter het is. Zelfs als we daarmee onze tegenstem financieren is dat altijd beter dan dat de burger afhaakt.
Na vele ergernissen rond het procederen van milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu bij Rijksprojecten zijn de milieusubsidies aan deze organisaties in rap tempo afgebouwd.
Voor ontwikkelingsorganisaties volgt eenzelfde lot. Alhoewel de organisaties al 10 jaar hard werken aan het bijstellen van hun werkwijzen en strategieën, is de anti-lobby erin geslaagd om de bijdrage van ontwikkelingsorganisaties aan de internationale ontwikkeling als ‘mislukt’, ‘niet effectief’ en ‘amateuristisch’ weg te zetten. Nu volgt een dramatische korting die vele ontslagen en faillissementen tot gevolg zal hebben. En alle geloof is gericht op bedrijven die via hun exportplannen gaan bijdragen aan de ontwikkeling van de allerarmsten. Ik hoop het van harte maar heb er een hard hoofd in, vooral voor onze ultieme doelgroep: de kinderen die geboren worden in deze regio’s.

Goed of fout? Pleidooi voor deugdendebat

blogannemiekebelastingeenvelopDe afgelopen weken stonden de kranten weer vol van Nederland als belastingparadijs. De spook bv’s in Nederland en het groot aantal BV’s op de Kaaimaneilanden, Bermuda en andere niet echt bekende werklocaties. Alles gericht op zo min mogelijk belasting betalen, want belasting betalen is zonde van het geld. Een Amerikaans standpunt dat tot permanente uitholling van solidariteit en beheer en onderhoud van het gemeenschappelijke leidt (lees Geert Mak’s: Reizen zonder John).
In veel verdedigingslinies van bedrijven en organisaties kom ik het argument tegen van ‘het is niet verboden volgens de wet’ of ‘internationale regelgeving maakt het mogelijk en we verslechteren onze concurrentiepositie als wij het niet doen (en zij wel)’.
De eigen moraal wordt uitgeschakeld vanuit een soort slachtofferschap: ‘ach, we vinden het ook wel vervelend, maar we kunnen niet anders…’ Definitie van moraal is niet: ‘ik doe wat mijn buurman doet’ maar ‘ik heb mijn geweten geraadpleegd en ik vind dat ik met mijn keuzes en handelen het goede en het juiste doe’.
Ik pretendeer niet dat ik dat zelf allemaal in mijn leven goed en juist heb gedaan. Misschien juist daarom dat ik probeer, elke dag opnieuw, me bewust te zijn van de deugdenethiek verwoord in de zeven deugden: Voorzichtigheid, Gerechtigheid, Gematigdheid, Moed, Geloof, Hoop en Liefde.
De zeven zonden zijn verwoord als: Hoogmoed, Hebzucht, Wellust, Jaloezie, Onmatigheid, Woede en Luiheid.

Ik kan het ontwijken van belastingen met ‘slimme constructies’ niet anders zien dan ‘Hebzucht’, en als tegenhanger van ‘Gerechtigheid’. Belasting betalen is dé belangrijkste sleutel in de ontwikkeling van landen en economieën. Tax justice is om die reden een belangrijk thema in internationale samenwerking. We gaan onze geloofwaardigheid toch niet te grabbel gooien voor postbusfirma’s?

Elke dag Dag van de Ingenieur!

Logo-Dag-van-de-Ingenieur-213x300

De derde week van maart staat altijd in het teken van de lente, Wereld Waterdag en de Dag van de Ingenieur. Drie dingen om blij van te worden. Zeker dit jaar, na een hele lange winter, snak ik naar de warmte van de zon op mijn huid en de uitgelatenheid van de mensen die weer naar buiten kunnen.

Wereld Waterdag lijkt elk jaar wel meer aandacht te krijgen in Nederland en dat vind ik een mooie ontwikkeling. Bijna wekelijks staan er trotse verhalen in de krant van onze watersector. Ons imago als waterbouwers is ijzersterk, maar ook op het terrein van de watertechnologie staat Nederland op de kaart. Alhoewel het Millenium Development Goal voor water en sanitatie behaald is, is nog steeds een onvoorstelbaar aantal mensen verstoken van schoon water. Fantastisch dat onze aanstaande koning dit thema op de kaart heeft gezet bij het grote publiek. Want dat was de oproep bij de Dag van de Ingenieur dit jaar: laten we de maatschappelijke betekenis van ons werk beter verwoorden. Want, in de woorden van Bas Haring, zijn ingenieurs gedreven door het ideaal de wereld beter te maken. Waar de natuurwetenschappen de wereld bestuderen zoals hij is, denken ingenieurs altijd dat er nog wel iets aan toe te voegen of te verbeteren is. Niet alleen in de derde week van maart maar elke dag opnieuw!